Znak pisma: DTK-1.054.8.2025 Warszawa, 21 sierpnia 2025
Pan Szymon Hołownia Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 10550 z dnia 3 lipca br., Posła na Sejm RP Pana Romana Fritza w sprawie powstrzymania likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz-Olza, przedstawiam poniższe stanowisko.
Konsultacje społeczne ws. planowanej likwidacji linii nr 176 Racibórz - Markowice – Olza, zostały przeprowadzone w dniach 19 – 25 maja br. przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A (dalej: „PKP PLK S.A.”, „Spółka”). W ramach prowadzonych przez Spółkę kolejnych działań i analiz ustalono, że wielkość populacji w gminach, przez które przebiega omawiany odcinek linii kolejowej nr 176 wynosi: 79 836 tys. mieszkańców (Gmina Lubomia, Gorzyce, Kornowac, Miasto Racibórz). Zgodnie ze sporządzonym przez PKP PLK S.A. Protokołem z przeprowadzonych konsultacji społecznych z mieszkańcami, które odbyły się w dniach 19 – 21 maja br. wynika, że w dniu 19 maja wzięło w nich udział 10 osób, tj. 5 osób ze strony organizatora oraz 5 zainteresowanych mieszkańców, 20 maja w konsultacjach więzło udział 7 osób w tym organizator – 5 os., mieszkańcy – 2 os. W ostatnim dniu liczba mieszkańców spadła do 1 osoby, natomiast ze strony organizatora liczba osób pozostała na stałym poziomie tj. 5 osób.
Spółka poinformowała jednocześnie, że w konsultacjach nie wziął udziału przedstawiciel miasta Racibórz, pomimo poinformowania Urzędu Miasta o prowadzeniu konsultacji. Zgodnie z przekazanym Protokołem, przedstawiciel Spółki każdorazowo informował, że celem konsultacji jest zebranie opinii mieszkańców oraz pozostałych zainteresowanych stron na temat planowanej likwidacji linii kolejowej nr 176. Spotkania miały charakter otwarty, umożliwiający mieszkańcom przedstawienie swoich opinii, sprzeciwów oraz propozycji dotyczących przyszłości linii kolejowej.
Główne tematy poruszane podczas konsultacji społecznych dotyczyły przede wszystkim: • Waloru turystycznego linii kolejowej; • Przewozu żwiru i problemu dotyczącego tzw. zagadnienia „tirów na drogach”; • Połączenia kolejowego Lubomia z Wodzisławem Śląskim. Wskazano na potrzebę utrzymania połączeń kolejowych na tym odcinku; • Połączenia kolejowego z Pszowem; • Potencjału linii kolejowej nr 176 jako zasobu infrastrukturalnego. 2 Podczas konsultacji poruszone zostały kwestie dotyczące zarówno „za” jak i „przeciw” likwidacji linii kolejowej nr 176. Strona społeczna wyraziła sprzeciw wobec planom likwidacji linii kolejowej nr 176, podkreślając jej kluczowe znaczenie dla lokalnych społeczności. Zwrócono uwagę, że obecnie przewóz ciężarowy w rejonie odbywa się samochodami ciężarowymi co stwarza zagrożenie i obciąża drogi. Podkreślono, że zachowanie linii kolejowej pozwoliłoby przenieść część transportu ciężkiego na tory. Podkreślono istotność utrzymania i rozwoju połączenia kolejowego pomiędzy Raciborzem, Markowicami, Olzą a Pszowem jako ważnego elementu sieci transportowej w regionie. Zwrócono uwagę, że linia umożliwiłaby mieszkańcom wygodny dojazd do pracy, ośrodków edukacji czy usług. Zwrócono uwagę na możliwość wykorzystania linii kolejowej w przewozach towarowych a co za tym idzie rozwoju usług logistycznych. Podkreślono, że linia ma potencjał do pełnienia funkcji ważnego łącznika w regionalnej sieci kolejowej co może przynieść korzyści społeczne, ekonomiczne i ekologiczne. Podkreślano ponadto znaczenie linii dla rozwoju turystyki w regionie.
Kluczową przesłanką rozważanej likwidacji omawianej linii kolejowej jest wniosek Miasta Racibórz dotyczący inwestycji drogowej planowanej przez Miasto Racibórz. W związku z tym Miasto Racibórz wystąpiło do Spółki z prośbą o wznowienie procesu likwidacji linii kolejowej nr 176. Przedmiotowa prośba wynika z planowanej budowy drogi regionalnej Racibórz - Pszczyna. Projekt ten został uwzględniony w zakresie planów strategicznych województwa śląskiego. Wg Miasta Racibórz inwestycja posiada ogromne znaczenie dla regionu, bowiem pozwoli na szybką komunikację z Rybnikiem, a dalej poprzez autostradę A1 i A4 z Katowicami. Projektowana droga w obrębie miasta Raciborza koliduje z przebiegiem linii kolejowej nr 176. Ponadto brak jest zainteresowania ze strony organizatorów przewozów kolejowych prowadzeniem ruchu na przedmiotowej linii kolejowej. Linia kolejowa nr 176 Racibórz Markowice - Olza (jednotorowa, niezelektryfikowana) utraciła swoje znaczenie gospodarcze i komunikacyjne w związku z zakończeniem działalności przez zakłady przemysłowe (kopalnie) w pobliżu miasta Racibórz. Przebieg przedmiotowej linii jest równoległy do eksploatowanej linii kolejowej nr 151 Kędzierzyn Koźle - granica państwa, dwutorowej i zelektryfikowanej stanowiącej trzon komunikacji kolejowej w tej części województwa śląskiego. Minister Infrastruktury, po przeanalizowaniu sprawy, pismem do Spółki DTK-1.4604.1.2025 z 23 lipca br. wyraził akceptację w odniesieniu do wznowienia procedury likwidacji linii kolejowej nr 176 na odcinku niezbędnym w zakresie poprowadzenia drogi regionalnej Racibórz-Pszczyna. Dla wyjaśnienia akceptacja w odniesieniu do wznowienia procedury likwidacji linii nie równa się likwidacji linii kolejowej. Aby przystąpić do likwidacji linii kolejowej należy spełnić ściśle określone warunki wynikające z ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. W myśl ww. ustawy, zarządca, który po przydzieleniu zdolności przepustowej w trybie określonym w rozdziale 6 stwierdzi,że wpływy za udostępnianie infrastruktury kolejowej oraz dofinansowanie, o którym mowa w art. 38a ust. 1, i finansowanie lub dofinansowanie, o którym mowa w art. 38b, nie pokrywają kosztów udostępniania tej infrastruktury, może 3 rozpocząć procedurę przygotowania likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej. Stosownie do art. 38ba ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, procedura przygotowania likwidacji linii lub bocznicy kolejowej polega na: 1) dokonaniu analizy możliwości zmniejszenia kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową; 2) dokonaniu analizy możliwości zwiększenia przychodów z zarządzanej infrastruktury kolejowej; 3) powiadomieniu zainteresowanych aplikantów i przewoźników kolejowych o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej; 4) poinformowaniu właściwych organów jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest linia kolejowa lub odcinek linii kolejowej, w szczególności organizatorów przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym, o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej; 5) poinformowaniu ministra właściwego do spraw transportu o zamiarze likwidacji linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej. Ustawa zakłada możliwość wstrzymania postępowania likwidacyjnego, jeżeli: 1) właściwa jednostka samorządu terytorialnego lub wskazany przez nią zarządca zawrze umowę o nieodpłatne przejęcie linii kolejowej lub odcinka linii kolejowej w zarządzanie w celu ich dalszej eksploatacji; 2) minister właściwy do spraw transportu zapewni środki na dofinansowanie, z budżetu państwa lub z Funduszu Kolejowego działalność zarządcy, która nie może być sfinansowana z opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej, pod warunkiem realizacji przez zarządcę wynikającego z przepisów rozdziału 6 obowiązku udostępniania infrastruktury kolejowej obejmującej przynajmniej jedną linię kolejową. Podstawą podjęcia decyzji do wznowienia procedury likwidacji linii kolejowej nr 176 były wyniki przeprowadzonych konsultacji oraz wniosek Miasta Racibórz dotyczący inwestycji drogowej planowanej przez Miasto Racibórz. Tylko nieliczna część mieszkańców wyraziła zainteresowanie sprawą podczas konsultacji. Jak również na podstawie informacji otrzymanych od Spółki PKP PLK S.A. która nie przewiduje jakichkolwiek projektów inwestycyjnych dotyczących tej linii. Linia ta nie ma istotnego potencjału przewozowego, utraciła swoje znaczenie gospodarcze i komunikacyjne w związku zzakończeniem działalności przez zakłady przemysłowe (kopalnie) w pobliżu miasta Racibórz. Przebieg linii kolejowej nr 176 jest równoległy do eksploatowanej linii kolejowej nr 151 Kędzierzyn Koźle-Granica Państwa, dwutorowej i zelektryfikowanej stanowiącej trzon komunikacji kolejowej w tej części województwa śląskiego. Dodatkowo, gminy położone w przebiegu linii kolejowej nr 176 nie są zainteresowane przejęciem przedmiotowej infrastruktury kolejowej. Zarząd Powiatu Wodzisławskiego 18 grudnia 2024 roku podjął uchwałę, wyrażając jednoznaczne poparcie dla likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz Markowice – Olza. 4 Do dnia 21 maja br. tj. zakończenia konsultacji społecznych do PKP PLK ZLK Tarnowskie Góry nie wpłynął żaden wniosek Przewoźnika kolejowego oraz firmy działającej w obszarze zbiornika Racibórz Dolny na reaktywację ruchu kolejowego czy budowy bocznicy umożliwiającej wywóz urobku piasku, żwiru z terenów przyległych do linii kolejowej. Organizatorzy przewozów kolejowych nie są zainteresowani prowadzeniem ruchu na linii kolejowej nr 176. Obecnie w Ministerstwie Infrastruktury nie toczy się postępowanie administracyjne dotyczące wyrażenia, w trybie art. 38ba ustawy o transporcie kolejowym, zgody ministra właściwego do spraw transportu na likwidację linii nr 176. Przewidziany zakres likwidacji linii kolejowej nr 176 Racibórz Markowice – Olza nie powoduje odcięcia linii kolejowej 192 Syrynia – Pszów od sieci kolejowej (możliwe byłyby np. jazdy pociągów na kierunku Olza – Syrynia – Pszów). Mając na uwadze wskazane powyżej informacje dot. braku chęci reaktywacji linii przez przewoźników, brak zainteresowania przejęcia linii kolejowej, jak również brak możliwość finasowania inwestycji na tej linii, nie prowadzi się analiz dotyczących potencjalnego przywrócenia funkcji pasażerskich linii 176, w tym w kontekście transgranicznych połączeń z Czechami. Z wyrazami szacunku z upoważnienia Ministra Infrastruktury Piotr Malepszak Podsekretarz Stanu Dokument podpisany elektronicznie
